Er is veel te doen over de juridische gevolgen bij de zogenaamde NEN 3140 inspecties indien men zonder daadwerkelijke installatieverantwoordelijke te werk gaat. Daarin wordt de vraag gesteld of de klant als installatieverantwoordelijke (IV) bij een NEN 3140 inspectie mag optreden. Dit klinkt misschien handig, maar er kleven verschillende gevaren aan.

Als men bij een NEN 3140 inspectie met de klant als installatieverantwoordelijke (IV) werkt, kan dat juridische gevolgen hebben als er een ongeluk gebeurt. In veel voorkomende situaties hebben we te maken met:

1. dat een klant niet over de vereiste elektrotechnische kennis of vaardigheden beschikt

2. dat er een uitvraag is voor een expliciete NEN 3140 inspectie van de klant
3. dat er geen installatieverantwoordelijke is noch een NEN 3140 arbobeleid.
In al deze situaties is het onverstandig dat tijdens een NEN 3140 inspectie de klant de rol van IV vervult.

Niet geschikt
Om te beginnen is een klant vaak niet de geschikte persoon voor de rol van IV op basis van zijn elektrotechnisch kennis en vaardigheden. Een IV moet volgens NEN 3140 ten minste een middelbaar elektrotechnisch niveau hebben door opleiding en/of ervaring. Die ligt bij de inspecteur.

Verhouding
Dit verschil in kennis en vaardigheden is de basis voor de rechtsverhouding tussen inspecteur (opdrachtnemer) en klant (opdrachtgever). De rol van de inspecteur wordt in de rechtspraak aangegeven als een ‘technische toezichthouder’, waarbij hij de belangen van de klant behoorlijk en zorgvuldig dient te waarborgen. Dit betekent dat de klant van de inspecteur mag verwachten dat deze derden (incl. de klant zelf) rond de installatie zo goed mogelijk waarschuwt tegen de gevaren of gebreken. Gevolg hiervan is dat de inspecteur bij een inspectie de installatie niet alleen moet beoordelen en kwalificeren maar ook dient te kijken naar de situatie en omstandigheden waarin de installatie functioneert. NEN 3140 geeft juist deze rol aan de IV, waardoor er een verschil in verplichtingen op basis van NEN 3140 en op basis van de rechtspraak ontstaat. Een installateur wordt altijd gehouden aan zijn verplichtingen op basis van de rechtspraak en alleen wanneer NEN 3140 ook echt goed gebruikt wordt en toepasbaar is, kan hij een deel van die verplichtingen overdragen aan een IV. Dat is belangrijk omdat de inspecteur rechtens moet optreden tegen een misstand wanneer hij vaststelt dat een dergelijke rolinvulling, zoals IV, verkeerd wordt gedaan. Bron: Elektroraad

De overheid trekt zich steeds verder terug van het preventieve toezicht op de arbeidsveiligheid. Hierdoor komt de norm NEN 3140 centraal te staan bij de zelfregulering door de markt van de veiligheid van elektrotechnische installaties in alle sectoren van het bedrijfsleven

Hierbij gaat het niet alleen om de eigen veiligheid van elektrotechnische installateurs en inspecteurs. Het gaat ook om de veiligheid van mensen die bij hun dagelijks werk in alle andere sectoren van het bedrijfsleven met elektrotechnische installaties omgaan in onder meer gebouwen, fabrieken en de infrastructuur.

De titel van NEN 3140 is dan ook ‘Bedrijfsvoering van elektrische installaties - Laagspanning’. Daar waar met midden- en hoogspanning wordt gewerkt is NEN 3840 van toepassing.

Alle sectoren

NEN 3140 kent veel verschillende gebruikers en doelgroepen, zowel binnen als buiten de elektrotechnische sector. NEN 3140 schrijft voor op welke manier de installateurs en inspecteurs zelf voor hun eigen veiligheid dienen te zorgen. Maar ook hoe werkgevers in het gehele Nederlandse bedrijfsleven moeten zorgen voor de veiligheid van werknemers die de installaties bedienen.
In reguliere gebouwen hoeft dat niet meteen te leiden tot grote risico’s. Maar in de industrie of infrastructuur ligt dat heel anders. Ook in die sectoren dienen werkgevers in het kader van NEN 3140 functionarissen aan te stellen met bepaalde bevoegdheden en niveaus van vakbekwaamheid die in de norm worden omgeschreven.

Inspecties

Bovendien moeten de elektrotechnische installaties in werkomgevingen periodiek worden geïnspecteerd volgens de eisen in deze norm. Daarbij verwijst NEN 3140 naar tal van andere elektrotechnische normen die op de installaties van toepassing kunnen zijn.

Juridisch instrument

De overheid wil zoals gezegd het preventieve toezicht op de arbeidsveiligheid in gebouwen, bedrijven, fabrieken en de infrastructuur steeds meer aan de markt zelf overlaten. Bedrijven die de norm binnen hun organisatie implementeren kunnen aan de hand daarvan aantonen aan hun verplichtingen in het kader van de Arbowet en –regelgeving te hebben voldaan. Want die verplichtingen blijven gewoon van kracht, ondanks het afnemende preventieve overheidstoezicht erop.

Procedures

Hierdoor wordt NEN 3140 niet alleen een steeds belangrijker juridisch instrument voor werkgevers en leidinggevenden. Binnen het gehele Nederlandse bedrijfsleven raakt ook een groeiend aantal andere mensen in verschillende functies bij NEN 3140 betrokken, vooral op het gebied van benoemingen en opleidingen, werkvoorschriften, werkprocedures, en de handhaving ervan.

Kortom, NEN 3140 is een complexe en veelomvattende norm. Tot de doelgroep behoren niet alleen installateurs en inspecteurs, maar ook de Installatie-Verantwoordelijken en andere opgeleide functionarissen die door werkgevers dienen te worden aangesteld. (bron: NEN)

Voorkom EMC-problemen en vervuiling van de netspanning op elektrotechnische installaties met twee gloednieuwe delen van de NPR 5310. Deze bieden praktische uitvoeringsmethoden om aan de nieuwe eisen op dit gebied in NEN 1010 te voldoen.

EMC/EMI, power quality, de power factor, cosinus-phi: wie in de moderne elektrotechniek kent deze begrippen niet? Installateurs en inspecteurs worden steeds vaker geconfronteerd met problemen ten gevolge van hogere harmonischen, stromen door de nul, en elektromagnetische interferentie (EMI). Dat komt de elektromagnetische compatibiliteit (EMC) en bedrijfszekerheid van de installaties bepaald niet ten goede. Dit kan zelfs storingen op andere installaties in de buurt veroorzaken.

EMC-richtlijn

Behalve de losse componenten en andere onderdelen moet ook de elektrotechnische installaties als geheel voldoen aan de eisen in de Europese EMC-richtlijn. In Nederland worden deze eisen geïmplementeerd via de nationale laagspanningsnorm NEN 1010.
De jongste NEN 1010 die nu van kracht is bij het Bouwbesluit stelt hogere EMC-eisen aan het ontwerp, de aanleg en de inspectie van elektrotechnische installaties.

NPR 5310-delen

Hoe in de praktijk aan die eisen te voldoen, is te vinden in twee nieuwe delen van de Nederlandse Praktijk Richtlijn NPR 5310. Deze wordt helemaal aangepast aan alle eisen in de jongste NEN 1010. Bovendien wordt hij heringedeeld en uitgebreid met een aantal nieuwe onderwerpen.
De eerste twaalf vernieuwde delen zijn nu door NEN gepubliceerd met daarbij twee geheel nieuwe onderwerpen.

Harmonische vervuiling

Door de stroomkarakteristieken van de moderne belasting van elektrotechnische installaties, ontstaat vervuiling van de stroomsinus door het ontstaan van hogere harmonischen.
De derde harmonische en veelvouden van de derde harmonischen in de fasestromen veroorzaken in een 3-fasen systeem stromen door de nul. Deze stroom kan bij gebruik van een PEN-leiding EMC-problemen veroorzaken. Tevens moet rekening worden gehouden met de belasting van de Nul-geleiders.

Rubriek 444 van NEN 1010 daarom stelt eisen aan de elektro magnetische compatibiliteit (EMC) van elektrotechnische installaties en de toepassing van PEN-leidingen (PEN = PE + Nul). Dit onder meer om storingen door elektro magnetische interferentie (EMI) te voorkomen.
Rubriek 524 hangt hier nauw mee samen en gaat over het dimensioneren van de nul-geleiders in de installatie zelf. 

De nieuwe NPR 5310-delen 444 en 524 voorzien in een methode om in de praktijk aan die eisen te voldoen. (bron: NEN)

Pagina 2 van 2

NIEUWS

Nieuwe NEN 3140 sterk doorontwikkeld

28 januari 2019
Nieuwe NEN 3140 sterk doorontwikkeld

Deze nieuwe NEN 3140 is sterk doorontwikkeld. Veel zaken waar je in de praktijk vaak tegen aanloopt, zijn nu scherper en concreter geformuleerd. Ook zijn...

NPR 9090 een dynamisch document om rekening mee te houden

21 januari 2019
NPR 9090 een dynamisch document om rekening mee te houden

NPR 9090, de handleiding voor de installateur die met DC gaat werken, is nog maar net gepubliceerd. Toch is het een dynamisch document, dat steeds...

Herziening NEN 3140 Bedrijfsvoering laagspanningsinstallaties

07 december 2018
Herziening NEN 3140 Bedrijfsvoering laagspanningsinstallaties

De norm voor Bedrijfsvoering van elektrische installaties, laag- en hoogspanning, NEN 3140 en NEN 3840, zijn aangepast. Dit zijn de normen voor het beheer van...

ADRESGEGEVENS
NET-LINQ Inspectie & Advies B.V.
KvK Enschede: 52593673

Bezoekadres:
Schouwinksweg 14
7553 VW  HENGELO

Postadres:
Postbus 839
7550 AV  HENGELO

Telefoon: 074 259 23 59
Telefax:   074 259 33 37
E-mail: inspectie@net-linq.nl

logowit.png